W
Matura z WOS-u12 maja 2027, 9:00CKE
Wszystkie zadania

Egzamin maturalny z WOS – czerwiec 2023

Zadanie 5

(0–3) pkt
Sesja:
dodatkowa
Rok:
2023
Kod:
MWOP-R0-100-2306
Strony:
8, 9

Tekst 1. Fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau „Auschwitz nie spadł nagle z nieba”. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się, aż stało się to, co stało się tutaj. […] I to chciałbym powiedzieć mojej córce, to chciałbym powiedzieć moim wnukom. […] Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest dyskryminowana. Istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja na tym polega, że prawa mniejszości muszą być chronione. […] Bądźcie wierni przykazaniu. Jedenaste przykazanie: nie bądź obojętny. Bo jeżeli będziesz, to nawet się nie obejrzycie, jak na was, na waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie z nieba. www.polityka.pl

Tekst 2. O wydarzeniach w jednym z państw afrykańskich Między kwietniem a lipcem 1994 roku – a więc przez jedynie 100 dni – Hutu zabili od 800 tys. do ponad miliona Tutsi. W drugiej połowie XX w., kiedy władzę sprawowali Hutu, postępowały ekonomiczne, społeczne i polityczne prześladowania Tutsi. W szkołach wprowadzono segregację, w przestrzeni publicznej funkcjonowała propaganda oraz regularnie dochodziło do pogromów i grabienia majątków Tutsi. Zanim doszło do bezpośrednich aktów przemocy, już od 1990 r. rozpoczęła się przeciwko nim zaciekła propagandowa kampania nienawiści. Dokonywano stratyfikacji społeczeństwa rwandyjskiego: dzielono je na „dumnych” Hutu i na Tutsich zwanych „karaluchami”. Publicznie nawoływano do wykluczenia „karaluchów” z życia politycznego.

Na podstawie: A. Spychalska, Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Rwandy, Wrocław 2012, s. 99–107.

Zadanie 5.1.

(0–2)

Wyjaśnij tezę podkreśloną w tekście 1. i uzasadnij, że znajduje ona potwierdzenie w wydarzeniach opisanych w tekście 2. – sformułuj trzy argumenty.

Uzasadnienie –

Wyjaśnienie –
•
•
•

Zadanie 5.2.

(0–1)

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Podkreślony fragment tekstu 2. nie traktuje bezpośrednio o zjawisku

A. stereotypowego postrzegania grup.

B. dehumanizacji.

C. eksterminacji.

D. ksenofobii.