Egzamin maturalny z WOS – czerwiec 2023
Zadanie 5
(0–3) pkt- Sesja:
- dodatkowa
- Rok:
- 2023
- Kod:
- MWOP-R0-100-2306
- Strony:
- 8, 9
Tekst 1. Fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau „Auschwitz nie spadł nagle z nieba”. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się, aż stało się to, co stało się tutaj. […] I to chciałbym powiedzieć mojej córce, to chciałbym powiedzieć moim wnukom. […] Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest dyskryminowana. Istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja na tym polega, że prawa mniejszości muszą być chronione. […] Bądźcie wierni przykazaniu. Jedenaste przykazanie: nie bądź obojętny. Bo jeżeli będziesz, to nawet się nie obejrzycie, jak na was, na waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie z nieba. www.polityka.pl
Tekst 2. O wydarzeniach w jednym z państw afrykańskich Między kwietniem a lipcem 1994 roku – a więc przez jedynie 100 dni – Hutu zabili od 800 tys. do ponad miliona Tutsi. W drugiej połowie XX w., kiedy władzę sprawowali Hutu, postępowały ekonomiczne, społeczne i polityczne prześladowania Tutsi. W szkołach wprowadzono segregację, w przestrzeni publicznej funkcjonowała propaganda oraz regularnie dochodziło do pogromów i grabienia majątków Tutsi. Zanim doszło do bezpośrednich aktów przemocy, już od 1990 r. rozpoczęła się przeciwko nim zaciekła propagandowa kampania nienawiści. Dokonywano stratyfikacji społeczeństwa rwandyjskiego: dzielono je na „dumnych” Hutu i na Tutsich zwanych „karaluchami”. Publicznie nawoływano do wykluczenia „karaluchów” z życia politycznego.
Na podstawie: A. Spychalska, Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Rwandy, Wrocław 2012, s. 99–107.
Zadanie 5.1.
(0–2)Wyjaśnij tezę podkreśloną w tekście 1. i uzasadnij, że znajduje ona potwierdzenie w wydarzeniach opisanych w tekście 2. – sformułuj trzy argumenty.
Uzasadnienie –
Zadanie 5.2.
(0–1)Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Podkreślony fragment tekstu 2. nie traktuje bezpośrednio o zjawisku
A. stereotypowego postrzegania grup.
B. dehumanizacji.
C. eksterminacji.
D. ksenofobii.