Egzamin maturalny z WOS – czerwiec 2023
Zadanie 4
(0–2) pkt- Sesja:
- dodatkowa
- Rok:
- 2023
- Kod:
- MWOP-R0-100-2306
- Strona:
- 7
Tekst 1. O „kulturze wysokiej” elit amerykańskich [B]iali Amerykanie z wyższej klasy średniej […] wyodrębnili swoje instytucje kulturalne jako „kulturę wysoką”, utrzymywaną i cenioną przez wszystkich, ale nie w pełni dostępną dla ludzi z plebsu, ponieważ niekoniecznie „umieliby się zachować”. Na przykład muzea i inne bastiony kultury wysokiej z tego okresu często były zamknięte w weekendy i po południu w dni robocze, co gwarantowało, że ci, którzy musieli pracować na utrzymanie, nie mogli z nich zbyt często korzystać. […] te same elity wykorzystały ustawy przeciw przestępstwom obyczajowym, żeby zakazać pewnych form […] [kultury popularnej], takich jak burleska.
W. Griswold, Socjologia kultury. Kultury i społeczeństwa w zmieniającym się świecie, Warszawa 2013, s. 128–129.
Tekst 2. Naukowcy o praktykach kulturowych Polaków […] to, co piszemy, mieści się w elitystycznej opowieści […] o Polsce A, czyli elitach, i Polsce B – tych wszystkich wykpiwanych Januszach i Grażynach o ludowym guście i aspiracjach kończących się na wąskim, przaśnym i tradycyjnym stylu życia. Odejście jednak od oświeceniowej wizji kultury, w której awans społeczny łączył się silnym węzłem z awansem kulturowym, w kierunku rozszerzonej wizji kultury, w której każdy festyn się zmieści, powoduje, że […] nikt nie wstydzi się kultury własnej, nie próbuje równać i naśladować, np. podążając za elitami […].
T. Szlendak, K. Olechnicki, Nowe praktyki kulturowe Polaków. Megaceremoniały i subświaty, Warszawa 2017, s. 311, 316, 319.
Zadanie 4.1.
(0–1)Odnosząc się do obu tekstów, uzasadnij trafność myśli: Z kulturą jest jak z pogodą – nawet „brak kultury” jest kulturą.
Zadanie 4.2.
(0–1)Porównaj postawy wobec kultury popularnej i jej odbiorców wyrażane przez elity z tekstu 1. oraz opisane w tekście 2.