W
Matura z WOS-u12 maja 2027, 9:00CKE
Wszystkie zadania

Egzamin maturalny z WOS (19–21) – maj 2026

Zadanie 15

(0–2) pkt
Sesja:
Maj
Rok:
2026
Kod:
MWOP-R0-100-2605
Strona:
19

Przekonania z 2. dekady XXI w. o ładzie międzynarodowym

Tekst 1. Stany Zjednoczone oraz Chiny odgrywają znaczącą rolę [w] porządku globalnym, przy czym ich rola, miejsce oraz aspiracje mają charakter przeciwstawny. USA jako mocarstwo globalne i jednocześnie główny architekt ładu liberalnego […] dążą do utrzymania status quo [stan obecny] i swojej przywódczej roli w świecie. Jednocześnie rosnąca potęga Chin oraz towarzyszące temu przemiany w strukturze systemu międzynarodowego, częściowo inicjowane przez to mocarstwo, stwarzają ryzyko […] bilateralnego podziału świata na dwa bloki oraz konfrontacji obu potęg. K. Gruszko, Rola i miejsce Chin oraz USA w nowym ładzie globalnym [w:] Bezpieczeństwo i jego percepcja w dyskursie społecznym i militarnym, Białystok 2020, s. 152.

Tekst 2. Inicjatywa [Pasa i Szlaku] daje wyraz aspiracjom chińskiego rządu do uczynienia z Chin „mocarstwa nowego typu”, czyli niedążącego do konfrontacji, a jednocześnie bez aspiracji hegemonistycznych. Wzmożona aktywność chińskich przedsiębiorstw na rynkach […] przyczyni się do wzrostu skali nawiązywanych bezpośrednich inwestycji […]. [T]empo wzrostu oraz komplementarność chińskiej gospodarki stwarzają wyjątkowe szanse rozwoju dla gospodarek Nowego Jedwabnego Szlaku.

K. Łopacińska, One Belt One Road jako wyraz globalnej ekspansji Chin, „Marketing i Zarządzanie” 2017, nr 1 (47), s. 36.

Zadanie 15.1.

(0–1)

Wyjaśnij, na czym polega różnica w sposobie postrzegania mocarstwowej roli Chin w obu tekstach.

Zadanie 15.2.

(0–1)

Uzasadnij, że ład międzynarodowy, którego opis podkreślono w tekście 1., nie został ukształtowany bezpośrednio po II wojnie światowej.