Zadanie 22

Tekst 1. O kontrasygnacie W porządku konstytucyjnym współczesnych ustrojów demokratycznych kontrasygnata odgrywa dwojaką rolę. Po pierwsze, wyznacza zakres koniecznego współdziałania dwóch organów władzy wykonawczej, tj. prezydenta (monarchy) i rządu. Współdziałanie to jest warunkiem efektywności procesów decyzyjnych i stabilności systemu rządów. Po drugie, kontrasygnata aktów urzędowych głowy państwa gwarantuje przestrzeganie zasady podziału władzy oraz zasady państwa prawa, w szczególności legalizmu działania organów władzy publicznej. Rodowód tej instytucji sięga wszak genezy parlamentaryzmu demokratycznego, którego kolebką są rozwiązania przyjęte w ustroju brytyjskim, zmierzające do ograniczenia władzy monarchy. Współczesna konstrukcja, zgodnie z którą akty urzędowe nieodpowiedzialnego politycznie prezydenta wymagają podpisania przez odpowiedzialnego politycznie członka rządu, stanowi trawestację ówczesnej formuły: the king can not do wrong but the king can not do alone [pol. król nie może działać źle, ale nie może działać sam]. S. Patyra, Patyra: Kontrasygnata gwarantuje legalizm, 14.10.2018, www.rp.pl

Tekst 2. O relacjach między rządem a parlamentem Istota systemu parlamentarnego opiera się na dysponowaniu przez rząd zaufaniem parlamentarnym, jedynie bowiem w takim przypadku kolegialny organ władzy wykonawczej może stabilnie i efektywnie sprawować swoją funkcję. Utrata zaufania większości sejmowej [przez rząd] jest więc przesłanką umożliwiającą wystąpienie z wnioskiem o odwołanie rządu. […] Jednakże specyfika systemu parlamentarnego pokazuje, że łatwiejsza do utworzenia jest zazwyczaj „koalicja negatywna” aniżeli „koalicja pozytywna” [–] mogłoby więc dojść do sytuacji, w której stanie się możliwe odwołanie rządu, ale nie będzie można powołać nowego. Dla uniknięcia takich sytuacji normy konstytucyjne wprowadzają […] mechanizm, który ma „na celu ochronę rządu przed skutkami działań przypadkowych większości negatywnych”, [który] polega na konieczności wskazania […] nowego kandydata na urząd premiera. […] Dla przyjęcia złożonego wniosku musi on zostać poparty przez większość ustawowej liczby posłów. […] Regulacją wzmacniającą stabilność funkcjonowania rządu jest także norma wprowadzająca ograniczenie możliwości wystąpienia z powtórnym wnioskiem, jeżeli poprzednio zgłoszony został przez Sejm [RP] odrzucony. […] Wprowadzenie takiej blokady czasowej uzasadniane jest koniecznością ograniczenia możliwości wykorzystywania instytucji wotum nieufności […] „dla koniunkturalnych celów politycznych czy dla doraźnego efektu propagandowego”.