Zadanie 20

Tekst 1. [W]ielu z nas włożyło znaczny wysiłek w próbę przebudowy dotychczasowej formalnej federacji w federację prawdziwą i demokratyczną, w której dobrze czuliby się wszyscy. Te wysiłki nie zakończyły się sukcesem. Historycy z dystansu osądzą, czy były one nieskuteczne dlatego, że brakło im koncepcji, konsekwencji bądź w samym ich założeniu tkwił błąd, czy też dlatego, że w obliczu słowackich dążeń po prostu skuteczne być nie mogły. Czeskiej reprezentacji politycznej należy się uznanie za to, że skomplikowaną operację podziału udało się jej – w stałej i cierpliwej współpracy ze stroną słowacką – przeprowadzić spokojnie, konsekwentnie i zgodnie z prawem. Nie została dzięki temu zakłócona perspektywa dobrych stosunków między oboma nowymi państwami. V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, Warszawa 2011, s. 260.

Tekst 2. Aksamitna Rewolucja […] trwała dwanaście dni. Terminu tego użył na określenie przemian w Czechosłowacji Václav Havel, podkreślając ich łagodny przebieg. Prascy studenci opublikowali petycję Nie czekaj – działaj!, w której domagali się demokratyzacji i wykreślenia z konstytucji [przepisu] o przewodniej roli partii. […] Słowacy w czasie Aksamitnej Rewolucji domagali się odrębności od Czechów oraz federacji opartej na sprawiedliwości, czyli zwiększenia ich roli w państwie poprzez zmniejszenie uprzywilejowania Czechów.