Egzamin maturalny z WOS – czerwiec 2024
Zadanie 3
(0–2) pkt- Sesja:
- dodatkowa
- Rok:
- 2024
- Kod:
- MWOP-R0-100-2406
- Strona:
- 6
Rodzaje wzorców zachowań społecznych
Obyczaj to termin używany najczęściej na określenie charakterystycznej i powszechnej w danej grupie społecznej (kulturowej) prawidłowości zachowaniowej bądź rzadziej – na oznaczenie pewnego rodzaju norm społecznych (nakazów i zakazów) lub reguł wyznaczających określone sposoby postępowania. […] Istniejące w refleksji nad obyczajem różnice w jego rozumieniu nie polegają wyłącznie na „zachowaniowym” i „świadomościowym” ujęciu. […] Jest zachowaniem wymaganym, którego nieprzestrzeganie wywołuje niezadowolenie innych ludzi w społeczności, naganę lub karę.
Zwyczaj wyjaśnia się na ogół jako przyjęty w danej grupie społecznej sposób zachowania się jej członków w określonych sytuacjach, od którego odchylenia nie budzą sprzeciwu i nie spotykają się z negatywnymi reakcjami otoczenia. […] W perspektywie genetycznej podkreśla się, że u podstaw wyodrębnienia zwyczajów stoją zwykle nawyki, czyli indywidualne, własne wzory zachowań, pojawiające się nieświadomie i podejmowane bezrefleksyjnie, automatycznie. […] Niektóre z nawyków indywidualnych mogą się upowszechnić, stając się zwyczajami zbiorowymi lub inaczej – społecznymi.
Słownik etnologiczny, red. Z. Staszczak, Warszawa – Poznań 1987, s. 262–263, 388–389.
Zadanie 3.1.
(0–1)Wyjaśnij, na czym polegają różnice między wzorcami zachowań społecznych opisanymi w tekście.
Zadanie 3.2.
(0–1)Podaj nazwy dwóch – innych niż opisane w tekście – rodzajów norm społecznych.